Powiaty grodzkie w Polsce

2W Polsce mamy sześćdziesiąt pięć powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu. Tego typu miasto jest gminą, która ma status miasta a wykonuje zadania, jakie są nałożone na powiat. Władzę wykonawczą sprawuje tutaj prezydent miasta. Powiaty grodzkie, czyli miasta grodzkie nie są powiatami a jedynie gminami, do których zadań ze względu na ich specyfikę doszedł poszerzony zakres zadań. W konsekwencji nadania miastu praw powiatu rada miasta i prezydent miasta mają takie same zadania jak rada powiatu lub gminy oraz wójt lub starosta, rada nie wybiera organu wykonawczego i nie ma możliwości jego odwołania a radni składają ślubowanie według tekstu roty z artykułu dwudziestego trzeciego ustawy gminnej. W strukturze organizacyjnej miasta o statusie powiatu jest komisja bezpieczeństwa i porządku, która nie występuje w strukturze powiatu. Od pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku w Polsce mamy sześćdziesiąt pięć miast, które mają status powiatu grodzkiego. W województwie dolnośląskim są to Jelenia Góra, Legnica i Wrocław; w województwie kujawsko – pomorskim Bydgoszcz, Grudziądz, Toruń i Włocławek; województwo lubelskie to Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość; województwo lubuskie: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra; województwo łódzkie: Łódź, Piotrków Trybunalski i Skierniewice; województwo małopolskie: Kraków, Nowy Sącz i Tarnów; województwo mazowieckie: Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce i Warszawa; województwo opolskie – Opole; województwo podkarpackie: Krosno, Przemyśl, Rzeszów i Tarnobrzeg; województwo podlaskie: Białystok, Łomża i Suwałki; województwo pomorskie: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Sopot; województwo śląskie: Bielsko – Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie – Zdrój, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze, Żory; województwo świętokrzyskie – Kielce; województwo warmińsko – mazurskie: Elbląg i Olsztyn; województwo wielkopolskie: Kalisz, Konin, Leszno i Poznań; województwo zachodniopomorskie: Koszalin, Szczecin i Świnoujście. Powiaty miejskie swoim obszarem zajmują teren większych miast. Miasta posiadające prawa powiatu liczą zawsze ponad sto tysięcy mieszkańców, mogą być dawnymi stolicami województw (sprzed pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiątego roku). Warszawa uzyskała status miasta na prawach powiatu dwudziestego siódmego października dwa tysiące drugiego roku a Wałbrzych utracił prawa miasta na prawach powiatu pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku i został włączony do powiatu wałbrzyskiego. W dwa tysiące pierwszym roku miasta te przejęły dodatkowe zadania takie jak na przykład prowadzenie obsługi finansowej placówek rodzinnych, finansowanie stypendiów sportowych oraz wyróżnień dla zawodników, którzy osiągają wysokie wyniki sportowe, finansowanie policji i wiele innych. Do zadań prezydenta miasta należy miedzy innymi nadzór nad statutową działalnością jednostek pomocy społecznej to znaczy miejskich ośrodków pomocy społecznej.

Spis powiatów

28Polskie powiaty powstały na podstawie zasad podziału terytorialnego. Dzielą się one na powiaty grodzkie i ziemskie. Do powiatów grodzkich należą (w nawiasach oznaczony został dwuliterowy skrót województwa, w jakim znajduje się dany powiat) Biała Podlaska, Białystok (PL), Bielsko-Biała (ŚL), Bydgoszcz (KP), Bytom (ŚL), Chełm (LB), Chorzów (ŚL), Częstochowa (ŚL), Dąbrowa Górnicza (ŚL), Elbląg (WM), Gdańsk (PM), Gdynia (PM), Gliwice (ŚL), Gorzów Wielkopolski (LS), Grudziądz (KP), Jastrzębie-Zdrój (ŚL), Jaworzno (ŚL), Jelenia Góra (DŚ), Kalisz (WP), Katowice (ŚL), Kielce (ŚK), Konin (WP), Koszalin (ZP), Kraków (MP), Krosno (PK), Legnica (DŚ) , Leszno (WP), Lublin (LB), Łomża (PL), Łódź (ŁD), Mysłowice (ŚL), Nowy Sącz (MP), Olsztyn (WM), Opole (OP), Ostrołęka (MZ), Piekary Śląskie (ŚL), Piotrków Trybunalski (ŁD), Płock (MZ), Poznań (WP), Przemyśl (PK), Radom (MZ), Ruda Śląska (ŚL), Rybnik (ŚL), Rzeszów (PK), Siedlce (MZ), Siemianowice Śląskie (ŚL), Skierniewice (ŁD), Słupsk (PM), Sopot (PM), Sosnowiec (ŚL), Suwałki (PL), Szczecin (ZP),Świętochłowice (ŚL). Do powiatów grodzkich zalicza się także Świnoujście (ZP), Tarnobrzeg (PK), Tarnów (MP), Toruń (KP), Tychy (ŚL), Wałbrzych (DŚ) – do 31 grudnia 2002, Warszawa (MZ) – od 27 października 2002, Włocławek (KP), Wrocław (DŚ), Zabrze (ŚL), Zamość (LB), Zielona Góra (LS) oraz Żory (ŚL). Polskie powiaty ziemskie to powiat aleksandrowski, augustowski, bartoszycki, bełchatowski, będziński, bialski, białobrzeski, białogardzki. Białostocki, bielski (Bielsk Podlaski), bielski (Bielsko-Biała), bieruńsko-lędziński, bieszczadzki, biłgorajski, bocheński, bolesławiecki, braniewski, brodnicki, brzeski, brzeziński, brzozowski, buski, bydgoski, bytowski, chełmiński, chełmski, chodzieski, chojnicki, choszczeński, chrzanowski, ciechanowski, cieszyński, czarnkowsko-trzcianecki, częstochowski oraz człuchowski. Powiaty ziemskie to ponadto powiat dąbrowski, dębicki, drawski, działdowski, dzierżoniowski, elbląski, ełcki, garwoliński, gdański, giżycki, gliwicki, głogowski, głubczycki, gnieźnieński, goleniowski, golubsko-dobrzyński, gołdapski, gorlicki, gorzowski, gostyniński, gostyński, górowski, grajewski, grodziski (Grodzisk Mazowiecki), grodziski (Grodzisk Wielkopolski), grójecki, grudziądzki, gryficki, gryfiński, hajnowski, hrubieszowski, iławski, inowrocławski, janowski, jarociński, jarosławski, jasielski, jaworski, jeleniogórski, jędrzejowski, kaliski, kamiennogórski, kamieński, kartusji, kazimierski, kędzierzyńsko-kozielski, kępiński, kętrzyński, kielecki, kluczborski, kłobucki, kłodzki, kolbuszowski, kolneński, kolski, kołobrzeski, konecki, koniński, koszaliński, kościański, kościerski, kozienicki, krakowski, krapkowicki, krasnostawski, kraśnicki, krośnieński (Krosno), krośnieński (Krosno Odrzańskie), krotoszyński, kutnowski, kwidzyński, legionowski, legnicki, leski, leszczyński, leżajski, lęborski, lidzbarski, limanowski, lipnowski, lipski, lubaczowski, lubański, lubartowski, lubelski, lubiński, lubliniecki, lwówecki, łańcucki, łaski, łęczycki, łęczyński, łobeski, łomżyńsk, łosicki, łowicki, łódzki wschodni, łukowski, makowski, malborski, miechowski, mielecki, międzychodzki, międzyrzecki i wiele innych.

Znani w powiatach

23Historia Polski w większości jest zapisana negatywnymi datami. Wiążą się z tym liczne podziały w sferze gospodarczej, politycznej oraz terytorialnej. Przez kolejne lata władcy państwa polskiego walczyli o to by kwestia podziału administracyjnego miała charakter ustabilizowany. Dzień 1 stycznia 1999 roku, oznacza datę w której owy cel został zrealizowany. Albowiem kraj został podzielony na 16 województw oraz 379 powiatów. Polskie powiaty zostały ukształtowane na dwa rodzaje; grodzkie i ziemskie. Ich ilość, świadczy o jakości państwa. Każdy z tych powiatów jest reprezentowany przez miasta, gminy miejskie, miejsko-wiejskie oraz wiejskie. Takie zestawienie daje niebagatelną możliwość promocji danego regionu. Składają się na to atuty środowiska przyrodniczego, kulturalnego oraz społecznego. Przykładami na skarbnicę ludzkich i przyrodniczych walorów są między innymi powiat krakowski. W jego skład zaliczamy: gminy miejsko-wiejskie (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne), gminy wiejskie (Czernichów, Igołomia-Wawrzeńczyce, Iwanowice, Jerzmanowice-Przeginia, Kocmyrzów-Luborzyca, Liszki, Michałowice, Mogilany, Sułoszowa, Wielka Wieś, Zabierzów, Zielonki) oraz miasta (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne). Szerokie spektrum miejsc w obrębie tego powiatu stwarza możliwości tworzenia. Skorzystali z niego rdzenni i znani w Polsce krakowianie: Władysław Bartoszewski, Jan Miodek, Leszek Możdżer, Maciej Maleńczuk, Maria Peszek, Tomasz Stańko oraz kardynał Stanisław Dziwisz. Kolejnym przebogatym w atrakcje powiatem jest wrocławski. W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Kąty Wrocławskie, Sobótka, Siechnice a także gminy wiejskie: Czernica, Długołęka, Jordanów Śląski, Kobierzyce, Mietków, Żórawina oraz miasta: Kąty Wrocławskie, Sobótka, Siechnice. Również Wrocław znany jest w całym kraju poprzez grono wybitnych osobowości do których należą między innymi nobliści, prezydenci oraz pisarze. Należą do nich: Fritz Haber, Friedrich Bergius, Otto Stern, Max Born, Reinhard Selten, Bolesław Iwaszkiewicz, Bogdan Zdrojewski, Stanisław Huskowski, Rafał Dutkiewicz Eugeniusz Get-Stankiewicz, Jerzy Grotowski, Hanna i Antoni Gucwińscy, Daniel Harrwitz, Felix Hausdorff (matematyk), Aron Heppner, Lothar Herbst, Mirosław Hermaszewski (kosmonauta), Ludwik Hirszfeld (twórca systematyki grup krwi), Marek Hłasko, Friedrich Hofmann (chemik), Alfred Jahn, Lech Janerka, Łukasz Andrzej Kamiński, Leon Kieres, Gustav Robert Kirchhoff, Jan Jakub Kolski, Urszula Kozioł. Równie ważny pod względem jakościowym jest powiat poznański. Dzieli się na gminy miejskie: Luboń, Puszczykowo; gminy miejsko-wiejskie: Buk, Kostrzyn, Kórnik, Mosina, Murowana Goślina, Pobiedziska, Stęszew, Swarzędz oraz gminy wiejskie: Czerwonak, Dopiewo, Kleszczewo, Komorniki, Rokietnica, Suchy Las i Tarnowo Podgórne. Do znanych mieszkańców tego powiatu należą: Filip Bajon – scenarzysta, reżyser; Stanisław Barańczak – poeta, krytyk literacki; Zenon Laskowik – kabareciarz, twórca kabaretu “Tey”; Stefan Stuligrosz – dyrygent; Zbigniew Górny – dyrygent, kompozytor; Piotr Reiss – piłkarz; Wojciech Fibak – tenisista; Szymon Ziółkowski – lekkoatleta; Jola Załecka – projektantka mody; Juliusz Kubel – poznański pisarz regionalny.

Powiaty w Polsce

29Polskie powiaty dzielą się na grodzkie i ziemskie. Powiatów grodzkich jest w Polsce sześćdziesiąt pięć, natomiast powiatów ziemskich jest aż trzysta czternaście. Razem daje to liczbę powiatów ogółem, jest ich aż trzysta siedemdziesiąt dziewięć. Polskie powiaty ziemskie to między innymi powiat mikołowski, milicki, miński, mławski, mogileński, moniecki, mrągowski, myszkowski, myślenicki, myśliborski, nakielski, namysłowski, nidzicki, niżański, nowodworski (Nowy Dwór Gdański), nowodworski (Nowy Dwór Mazowiecki) , nowomiejski, nowosądecki, nowosolski, nowotarski, nowotomyski, nyski, obornicki, olecki, olecko-gołdapski, oleski, oleśnicki, olkuski, olsztyński, oławski, opatowski, opoczyński, opolski (Opole), opolski (Opole Lubelskie), ostrołęcki, ostrowiecki, ostrowski (Ostrów Mazowiecki), ostrowski (Ostrów Wielkopolski), ostródzki, ostrzeszowski, oświęcimski, otwocki, pabianicki, pajęczański, parczewski, piaseczyński. Do powiatów ziemskich zalicza się także powiat pilski, pińczowski, piotrkowski, piski, pleszewski, płocki, płoński, poddębicki, policki, polkowicki, poznański, proszowicki, prudnicki, pruszkowski, przasnyski, przemyski, przeworski, przysuski, pszczyński, pucki, puławski, pułtuski, pyrzycki, raciborski, radomski, radomszczański, radziejowski, radzyński, rawicki, rawski, ropczycko-sędziszowski, rybnicki, rycki, rypiński, rzeszowski, sandomierski, sanocki, sejneński, sępoleński, siedlecki, siemiatycki, sieradzki, sierpecki, skarżyski, skierniewicki, sławieński, słubicki, słupecki, słupski, sochaczewski, sokołowski, sokólski, stalowowolski, starachowicki, starogardzki, staszowski, strzelecki, strzelecko-drezdenecki, strzeliński, strzyżowski, sulęciński, suski, suwalski, szamotulski, szczecinecki, szczycieński, sztumski, szydłowiecki, średzki (Środa Śląska), średzki (Środa Wielkopolska), śremski, świdnicki (Świdnica), świdnicki (Świdnik), świdwiński, świebodziński, świecki, tarnobrzeski, tarnogórski, tarnowski, tatrzański, tczewski, tomaszowski (Tomaszów Lubelski), Tomaszewski (Tomaszów Mazowiecki), toruński, trzebnicki, tucholski, turecki, tyski, wadowicki, wałbrzyski, wałecki, warszawski, warszawski zachodni, wąbrzeski, wągrowiecki, wejherowski, węgorzewski, węgrowski, wielicki, wieluński, wieruszowski, włocławski, włodawski, włoszczowski, wodzisławski, wolsztyński, wołomiński, wołowski, wrocławski, wrzesiński, wschowski, wysokomazowiecki, wyszkowski, zambrowski, zamojski, zawierciański, ząbkowicki, zduńskowolski, zgierski, zgorzelecki, zielonogórski, złotoryjski, złotowski, zwoleński, żagański, żarski, żniński, żuromiński, żyrardowski oraz żywiecki. Nie są to wszystkie powiaty, jakie zostały wydzielone w Polsce, ale ich część. Można zauważyć, że niektóre nazwy powiatów się powtarzają. Powtarza się dokładnie dziesięć nazw powiatów w różnych województwach. Czasami może to prowadzić do nieporozumień. Powiaty, które się powtarzają to powiat bielski, brzeski, grodziski, krośnieński, nowodworski, opolski, ostrowski, średzki, świdnicki, tomaszowski. Dlatego, żeby uniknąć nieporozumień nieformalnie istnieje zasada, by dodawać wtedy określenie województwa, np. powiat opolski (województwo lubelskie).

  • Kategorie

  • Powiaty

    Powiat obejmuje część obszaru województwa. Rozróżniamy dwa rodzaje powiatów a mianowicie powiaty ziemskie oraz powiaty grodzkie. Powiaty ziemskie składają się z kilku lub kilkunastu gmin a powiaty grodzkie to miasta, które mają prawa powiatu. Po raz pierwszy pojęcie powiatu zaistniało w drugiej połowie czternastego wieku, kiedy to likwidowano tak zwane kasztelanie. W końcu czternastego wieku powstał nowy system podziału terytorialnego, który opierał się na ustroju sadowo – ziemskim. Od połowy piętnastego wieku na czele powiatów stanął starosta, który posiadał bardzo szeroką władzę miedzy innymi do niego należała opieka nad wykonywaniem wyroków sądowych oraz nadzór nad aparatem skarbowym, sądzenie przestępców. Powiaty istniały do tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, kiedy to powstało czterdzieści dziewięć województw. Powiaty powróciły wraz z reformą administracyjną z dnia pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiątego roku. Biura podróży mają bogatą ofertę.

  • Regulacje prawne dotyczące statusu powiatów reguluje ustawa z dnia piątego czerwca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym ósmym. O tworzeniu nowych powiatów, łączeniu lub dzieleniu powiatów decyduje Rada Ministrów po zasięgnięciu opinii rad gmin, powiatów lub sejmików samorządowych. Powiat to jednostka, która może samodzielnie wykonywać zadania publiczne. Do takich zadań publicznych można zaliczyć między innymi zadania dotyczące edukacji publicznej, promocja i ochrona zdrowia, pomoc społeczna, polityka parorodzinna, wspieranie osób niepełnosprawnych, gospodarka wodna i ochrona środowiska. To oczywiście tylko niektóre z zadań powiatów. Powiaty wykonują swe zadania, które są określone ustawami we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Do organów powiatu zaliczamy radę powiatu oraz zarząd powiatu. Rada powiatu ma za zadanie stanowienie oraz kontrolowanie powiatu. Reklama: oprogramowanie do sklepów internetowych portal turystyczny Apartamenty w Kołobrzegu nocleg poznań