Liczby w powiatach
Doświadczona pod wieloma względami i na wielu płaszczyznach Polska uznaje rok 1999 za jeden z tych ustabilizowanych. Bowiem wspomnianego roku dnia 1 stycznia nastąpił podział państwa polskiego na jednostki samorządu terytorialnego 2 stopnia i podziału administracyjnego, który obejmuje część obszaru województwa. Owy podział wykazuje 379 powiatów, w tym 65 to powiaty grodzkie, 314 powiaty ziemskie. Polskie powiaty w książkach, czasopismach bądź stronach internetowych są skatalogowane według województw, w sposób następujący: powiaty podkarpackie, małopolskie, świętokrzyskie, lubelskie, śląskie, łódzkie, opolskie, dolnośląskie, mazowieckie, wielkopolskie, lubuskie, zachodniopomorskie, pomorskie, kujawsko – pomorskie, warmińsko – mazurskie oraz podlaskie. Każdy z nich wyróżnia się pod względem ilości miast, gmin, zabytków oraz znanych osobistości. Przykładowo powiat dolnośląski przedstawia się w sposób następujący: powierzchnia – 19 946,77 km², liczba ludności – 2 878 410 mieszkańców, gęstość zaludnienia – 144 mieszkańców na km², stopień urbanizacji – 70,6%, liczba miast – 91, liczba powiatów grodzkich – 3, liczba powiatów ziemskich – 26. Do znanych w całym kraju, a nawet na świecie Ślązaków należą: pisarze (Gerhart Hauptmann , Theodor Mommsen), fizycy (Phillip Lenard, Otto Stern, Max Born, Maria Goeppert-Mayer ), chemicy ( Eduard Buchner, Fritz Haber, Friedrich Bergius, Kurt Alder, Konrad Bloch), lekarze i biochemicy (Paul Ehrlich, Gerhard Domagk, Günter Blobel), ekonomiści (Reinhard Selten). Kolejnym skarbem naszego kraju jest powiat krakowski powiat krakowski. W jego skład zaliczamy: gminy miejsko-wiejskie (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne), gminy wiejskie (Czernichów, Igołomia-Wawrzeńczyce, Iwanowice, Jerzmanowice-Przeginia, Kocmyrzów-Luborzyca, Liszki, Michałowice, Mogilany, Sułoszowa, Wielka Wieś, Zabierzów, Zielonki) oraz miasta (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne). Szerokie spektrum miejsc w obrębie tego powiatu stwarza możliwości tworzenia. Skorzystali z niego rdzenni i znani w Polsce krakowianie: Władysław Bartoszewski, Jan Miodek, Leszek Możdżer, Maciej Maleńczuk, Maria Peszek, Tomasz Stańko oraz kardynał Stanisław Dziwisz. powiat malborski, w skład którego wchodzą: gminy miejskie: Malbork, gminy miejsko-wiejskie: Nowy Staw, gminy wiejskie: Lichnowy, Malbork, Miłoradz, Stare Pole oraz miasta: Malbork, Nowy Staw. Miasto Malbork jest dla wszystkich znane poprzez krzyżacki zamek, który odwiedzają rzesze turystów, głównie w miesiące letnie. Jednakże warto wiedzieć, iż miasto słynie także z jego mieszkańców. Do znanych osobistości z tego terenu należą między innymi: Ferdinand Schulz – nauczyciel, wielokrotny mistrz i rekordzista świata w szybownictwie; Andrzej Chełkowski – ksiądz pallotyn, misjonarz; Włodzimierz Michalski – generał brygady Wojska Polskiego, zastępca szefa Sztabu Wojsk Lądowych; Grzegorz Lato – polski piłkarz i trener, napastnik polskiej reprezentacji w piłce nożnej. Trzykrotny uczestnik finałów Mistrzostw Świata: RFN 1974, Argentyna 1978 i Hiszpania 1982. Jest przewodniczącym Klubu Wybitnego Reprezentanta.
Historia Polski w większości jest zapisana negatywnymi datami. Wiążą się z tym liczne podziały w sferze gospodarczej, politycznej oraz terytorialnej. Przez kolejne lata władcy państwa polskiego walczyli o to by kwestia podziału administracyjnego miała charakter ustabilizowany. Dzień 1 stycznia 1999 roku, oznacza datę w której owy cel został zrealizowany. Albowiem kraj został podzielony na 16 województw oraz 379 powiatów. Polskie powiaty zostały ukształtowane na dwa rodzaje; grodzkie i ziemskie. Ich ilość, świadczy o jakości państwa. Każdy z tych powiatów jest reprezentowany przez miasta, gminy miejskie, miejsko-wiejskie oraz wiejskie. Takie zestawienie daje niebagatelną możliwość promocji danego regionu. Składają się na to atuty środowiska przyrodniczego, kulturalnego oraz społecznego. Przykładami na skarbnicę ludzkich i przyrodniczych walorów są między innymi powiat krakowski. W jego skład zaliczamy: gminy miejsko-wiejskie (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne), gminy wiejskie (Czernichów, Igołomia-Wawrzeńczyce, Iwanowice, Jerzmanowice-Przeginia, Kocmyrzów-Luborzyca, Liszki, Michałowice, Mogilany, Sułoszowa, Wielka Wieś, Zabierzów, Zielonki) oraz miasta (Krzeszowice, Skała, Skawina, Słomniki, Świątniki Górne). Szerokie spektrum miejsc w obrębie tego powiatu stwarza możliwości tworzenia. Skorzystali z niego rdzenni i znani w Polsce krakowianie: Władysław Bartoszewski, Jan Miodek, Leszek Możdżer, Maciej Maleńczuk, Maria Peszek, Tomasz Stańko oraz kardynał Stanisław Dziwisz. Kolejnym przebogatym w atrakcje powiatem jest wrocławski. W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Kąty Wrocławskie, Sobótka, Siechnice a także gminy wiejskie: Czernica, Długołęka, Jordanów Śląski, Kobierzyce, Mietków, Żórawina oraz miasta: Kąty Wrocławskie, Sobótka, Siechnice. Również Wrocław znany jest w całym kraju poprzez grono wybitnych osobowości do których należą między innymi nobliści, prezydenci oraz pisarze. Należą do nich: Fritz Haber, Friedrich Bergius, Otto Stern, Max Born, Reinhard Selten, Bolesław Iwaszkiewicz, Bogdan Zdrojewski, Stanisław Huskowski, Rafał Dutkiewicz Eugeniusz Get-Stankiewicz, Jerzy Grotowski, Hanna i Antoni Gucwińscy, Daniel Harrwitz, Felix Hausdorff (matematyk), Aron Heppner, Lothar Herbst, Mirosław Hermaszewski (kosmonauta), Ludwik Hirszfeld (twórca systematyki grup krwi), Marek Hłasko, Friedrich Hofmann (chemik), Alfred Jahn, Lech Janerka, Łukasz Andrzej Kamiński, Leon Kieres, Gustav Robert Kirchhoff, Jan Jakub Kolski, Urszula Kozioł. Równie ważny pod względem jakościowym jest powiat poznański. Dzieli się na gminy miejskie: Luboń, Puszczykowo; gminy miejsko-wiejskie: Buk, Kostrzyn, Kórnik, Mosina, Murowana Goślina, Pobiedziska, Stęszew, Swarzędz oraz gminy wiejskie: Czerwonak, Dopiewo, Kleszczewo, Komorniki, Rokietnica, Suchy Las i Tarnowo Podgórne. Do znanych mieszkańców tego powiatu należą: Filip Bajon – scenarzysta, reżyser; Stanisław Barańczak – poeta, krytyk literacki; Zenon Laskowik – kabareciarz, twórca kabaretu “Tey”; Stefan Stuligrosz – dyrygent; Zbigniew Górny – dyrygent, kompozytor; Piotr Reiss – piłkarz; Wojciech Fibak – tenisista; Szymon Ziółkowski – lekkoatleta; Jola Załecka – projektantka mody; Juliusz Kubel – poznański pisarz regionalny.
Część obszaru województwa obejmują powiaty ziemskie. Są to jednostki samorządu terytorialnego drugiego stopnia i podziału administracyjnego. Funkcjonowanie powiatów reguluje ustawa z dnia piątego czerwca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego ósmego roku o samorządzie powiatowym. Po raz pierwszy powiaty wprowadzone zostały w Polsce w drugiej połowie czternastego wieku. Podstawą powiatu ziemskiego była ziemia składająca się z dwóch lub trzech powiatów sądowych. Powiaty powstały w okolicy ośrodków miejskich. Zarząd majątkiem spoczywał w rękach starostów. Siedzibą starosty była stolica ziemi. Powiaty istniały do tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, kiedy to zlikwidowano duże województwa wprowadzając w ich miejsce czterdzieści dziewięć województw o mniejszej powierzchni. Powiaty powróciły do łask w dniu pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego dziewiątego roku, kiedy to nastąpiła kolejna reforma administracyjna. Powiat ziemski obejmuje swym terytorium kilku lub kilkunastu gmin. Na czele powiatu stoi starosta, który jest wybierany przez radę powiatu. Rada powiatu jest organem wykonawczym, stanowiącym i kontrolnym. Rada powiatu składa się z radnych, którzy są wybierani w wyborach bezpośrednich na czteroletnia kadencję. Pracami rady kieruje przewodniczący rady powiatu. W Polsce mamy trzysta czternaście powiatów ziemskich. Największym powiatem ziemskim jest powiat białostocki gdyż jego powierzchnia wynosi dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt sześć kilometrów kwadratowych a najmniejszym powiat bieruńsko – lędziński, który ma sto pięćdziesiąt osiem kilometrów kwadratowych powierzchni. Powiat poznański zamieszkuje największa liczba ludności, bo przeszło dwieście osiemdziesiąt tysięcy a najmniejszy powiat sejnenski zamieszkuje około dwudziestu jeden tysięcy mieszkańców. Najgęściej zaludnionym powiatem ziemskim jest powiat pruszkowski gdzie na jednym metrze kwadratowym zamieszkuje około pięćset osiemdziesiąt osób a najmniej zamieszkuje powiat bieszczadzki, bo tylko około dwudziestu osób na kilometr kwadratowy. Nazwę powiaty ziemskie biorą najczęściej od nazwy miasta, które jest siedzibą powiatu. Niekiedy nazwa wskazuje na inne miasto, które znajduje się poza siedzibą powiatu lub nazwa może wskazywać na kierunek położenia powiatu w stosunku do siedziby, która znajduje się w mieście na prawach powiatu. Może ona również powstać od nazwy na przykład pasma górskiego, które leży w granicach powiatu lub od nazwy dużego miasta sąsiadującego z powiatem ziemskim. W takim przypadku często miasto to jest miastem grodzkim. Niekiedy zdarza się tak, że powiaty i gminy mają identyczne nazwy, ale znajdują się w całkowicie innych województwach. Jako ciekawostkę można podać to, że województwo śląskie jest jedynym województwem, w którym jest mniej powiatów ziemskich niż grodzkich. Powiatów grodzkich jest osiemnaście a powiatów ziemskich siedemnaście. Powiaty ziemskie leżą na północy i południu województwa. Ponieważ pośród powiatów jest wiele bardzo słabych coraz częściej słyszy się o połączeniu powiatów ziemskich z grodzkimi.
Państwo polskie, jak historia głosi utworzone w 966 roku przez króla Mieszka I, który to jako pierwszy przyjął chrzest, rozpowszechniając religie chrześcijańską w całym państwie. Od tego czasu kraj przechodził wszelkiego rodzaju reformy, zarówno ustrojowe jak i terytorialne. Najpoważniejsze podzielenie państwa polskiego miało miejsce w 1795 roku, kiedy to Polska została podzielona pomiędzy trzech zaborców: Prusy, Rosję i Austrię. Po odzyskaniu niepodległości w 1918roku, ponownie została zaatakowana i ograbiona w roku 1939roku, która to data wyznaczała rozpoczęcie II wojny światowej. Podział terytorialny został zmieniany kilkakrotnie w latach: 1946, 1950, 1957, . Obserwowany w ówczesnych czasach układ państwa polskiego został wprowadzony 1 stycznia 1999 roku. Przedstawia on trójstopniowy podział administracyjny. Należy przez to rozumieć wyznaczenie trzech etapów podziału, przez które należy rozumieć: I stopień – 16 województw, II stopień – 379 powiatów w tym 65 grodzkich (miasto na prawach powiatu) – gmina o statucie miasta, wykonująca zadania powiatu oraz 314 ziemskich – skupiające od kilku do kilkunastu sąsiadujących ze sobą gmin. Do stopnia III zaliczamy 2479 gmin, 306 miejskich – oznacza gminę, która zawiera się w administracyjnych granicach miasta oraz 597 miejsko-wiejskich –oznacza gminę, w skład której wchodzi miasto oraz kilka wsi, a także 1576 wiejskich oznacza gminę, która na swoim terytorium nie zawiera miasta. Jak widać z przedstawionego podziału polskie powiaty to sprawa dość skomplikowana. Należy pamiętać, że działają one w ramach województw-stąd skróty literowe powiatów pochodzą od nazwy województwa. Do powiatów grodzkich w Polsce zaliczamy: Biała Podlaska (LB), Białystok (PL), Bielsko-Biała (ŚL), Bydgoszcz (KP), Bytom (ŚL), Chełm (LB), Chorzów (ŚL), Częstochowa (ŚL), Dąbrowa Górnicza (ŚL), Elbląg (WM), Gdańsk (PM), Gdynia (PM), Gliwice (ŚL), Gorzów Wielkopolski (LS), Grudziądz (KP), Jastrzębie-Zdrój (ŚL), Jaworzno (ŚL), Jelenia Góra (DŚ), Kalisz (WP), Katowice (ŚL), Kielce (ŚK), Konin (WP), Koszalin (ZP), Kraków (MP), Krosno (PK), Legnica (DŚ), Leszno (WP), Lublin (LB), Łomża (PL), Łódź (ŁD), Mysłowice (ŚL), Nowy Sącz (MP), Olsztyn (WM), Opole (OP), Ostrołęka (MZ), Piekary Śląskie (ŚL), Piotrków Trybunalski (ŁD), Płock (MZ), Poznań (WP), Przemyśl (PK), Radom (MZ), Ruda Śląska (ŚL), Rybnik (ŚL), Rzeszów (PK), Siedlce (MZ), Siemianowice Śląskie (ŚL), Skierniewice (ŁD), Słupsk (PM), Sopot (PM), Sosnowiec (ŚL), Suwałki (PL), Szczecin (ZP), Świętochłowice (ŚL), Świnoujście (ZP), Tarnobrzeg (PK), Tarnów (MP), Toruń (KP), Tychy (ŚL), Wałbrzych (DŚ) – do 31 grudnia 2002, Warszawa (MZ) – od 27 października 2002, Włocławek (KP), Wrocław (DŚ), Zabrze (ŚL), Zamość (LB), Zielona Góra (LS) oraz Żory (ŚL). Oprócz powiatów grodzkich wyróżniamy także powiaty ziemskie, których lista jest niezwykle imponująca. Zaliczamy do nich między innymi: bartoszycki, bełchatowski, będziński, bialski, białobrzeski, białogardzki, białostocki, bielski, elbląski, ełcki, gdański, giżycki, gliwicki.