Powiaty w Polsce
Powiat jest to jednostka samorządu terytorialnego II stopnia oraz podziału administracyjnego. Powiat obejmuje jakąś cząstkę obszaru województwa. Funkcjonowanie powiatów w Polsce reguluje ustawa z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym. Polskie powiaty dzielą się na dwa rodzaje powiatów. Są to powiaty ziemskie i powiaty grodzkie. Powiaty ziemskie to takie, które skupiają od kilku do kilkunastu gmin, które ze sobą sąsiadują, natomiast powiaty grodzkie to miasta, które są na prawach powiatu. To znaczy, że gmina posiada status miasta i wykonuje zadania powiatu. Pierwszy raz polskie powiaty wprowadzono w XIV wieku, a dokładniej w drugiej jego połowie. Pojawiły się one w zastępstwie funkcjonujących dotychczas kasztelanii. Wtedy, w systemie podziałów terytorialnych kraju powstała jednostka administracyjna, która była większa od kasztelanii. Została ona nazwana po łacinie districtus, a po polsku dystrykt i była ona uwzględniania w tytularzu książęcym. Pod koniec XIV wieku istniał już nowy system podziału terytorialnego. Opierał się on na ustroju sądowo-ziemskim Podstawą nowego systemu była ziemia, która składała się z od dwóch do trzech powiatów sądowych. Takie ziemie powstały poprzez podział dystryktów. Każda z ziem otrzymała swój specjalnie delegowany sąd książęcy, który składał się z sędziego i podsędków a także lokalnych urzędników. Takie ziemskie sądy nie posiadały swoich stałych siedzib. Funkcjonowały one w ten sposób, że objeżdżały całe terytoria i zatrzymywały się na jakiś czas w większych, bardziej znaczących ośrodkach. To właśnie okolice takich ośrodków (które przeważnie były miejskie) oraz ich mieszkańcy, którzy podlegali jurysdykcji sądów ziemskich, stworzyli powiaty. Samo słowo „powiat” pochodzi od „dnia wietnego”, który oznaczał „wiec”, czyli sądowe zgromadzenie o terminie wyznaczonym z góry. Każda z ziem posiadała swój osobny zarząd majątkiem władcy i spoczywał on w rękach specjalnych rządców. Rządcy ci od połowy piętnastego wieku zwani byli starostami. Starostowie mieli rozległą władzę sądowo-administracyjną. Starosta mógł sądzić wszystkich tych, którzy dopuścili się przestępstw, które zagrażały publicznemu spokojowi. Starosta miał również za zadanie sprawować pieczę nad wykonywaniem wyroków sądowych a także sprawować ogólny nadzór nad aparatem skarbowym. Początkowo siedzibą każdego starosty była stolica ziemi. Jednakże w późniejszych czasach starostami nazywani byli również dzierżawcy królewszczyzn. Powiaty były obecne także w Wielkim Księstwie Poznańskim. Funkcjonowały tam jako odpowiednik niemieckiego Kreis. Natomiast w zaborze rosyjskim odpowiednikiem powiatu był ujezd. Spis zawierający polskie powiaty pod zaborami można znaleźć w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. Powiaty istniały także w czasie II Rzeczypospolitej a także w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, aż do 1975 roku. W 1975 roku zlikwidowano duże województwa, które były podzielone na powiaty i wprowadzono w ich miejsce czterdzieści dziewięć nowych województw, które były mniejsze. Do podziału na powiaty wrócono na mocy reformy administracyjnej, która weszła w życie 1 stycznia 1999 roku.