Powiaty grodzkie w Polsce
W Polsce mamy sześćdziesiąt pięć powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu. Tego typu miasto jest gminą, która ma status miasta a wykonuje zadania, jakie są nałożone na powiat. Władzę wykonawczą sprawuje tutaj prezydent miasta. Powiaty grodzkie, czyli miasta grodzkie nie są powiatami a jedynie gminami, do których zadań ze względu na ich specyfikę doszedł poszerzony zakres zadań. W konsekwencji nadania miastu praw powiatu rada miasta i prezydent miasta mają takie same zadania jak rada powiatu lub gminy oraz wójt lub starosta, rada nie wybiera organu wykonawczego i nie ma możliwości jego odwołania a radni składają ślubowanie według tekstu roty z artykułu dwudziestego trzeciego ustawy gminnej. W strukturze organizacyjnej miasta o statusie powiatu jest komisja bezpieczeństwa i porządku, która nie występuje w strukturze powiatu. Od pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku w Polsce mamy sześćdziesiąt pięć miast, które mają status powiatu grodzkiego. W województwie dolnośląskim są to Jelenia Góra, Legnica i Wrocław; w województwie kujawsko – pomorskim Bydgoszcz, Grudziądz, Toruń i Włocławek; województwo lubelskie to Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość; województwo lubuskie: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra; województwo łódzkie: Łódź, Piotrków Trybunalski i Skierniewice; województwo małopolskie: Kraków, Nowy Sącz i Tarnów; województwo mazowieckie: Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce i Warszawa; województwo opolskie – Opole; województwo podkarpackie: Krosno, Przemyśl, Rzeszów i Tarnobrzeg; województwo podlaskie: Białystok, Łomża i Suwałki; województwo pomorskie: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Sopot; województwo śląskie: Bielsko – Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie – Zdrój, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze, Żory; województwo świętokrzyskie – Kielce; województwo warmińsko – mazurskie: Elbląg i Olsztyn; województwo wielkopolskie: Kalisz, Konin, Leszno i Poznań; województwo zachodniopomorskie: Koszalin, Szczecin i Świnoujście. Powiaty miejskie swoim obszarem zajmują teren większych miast. Miasta posiadające prawa powiatu liczą zawsze ponad sto tysięcy mieszkańców, mogą być dawnymi stolicami województw (sprzed pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiątego roku). Warszawa uzyskała status miasta na prawach powiatu dwudziestego siódmego października dwa tysiące drugiego roku a Wałbrzych utracił prawa miasta na prawach powiatu pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku i został włączony do powiatu wałbrzyskiego. W dwa tysiące pierwszym roku miasta te przejęły dodatkowe zadania takie jak na przykład prowadzenie obsługi finansowej placówek rodzinnych, finansowanie stypendiów sportowych oraz wyróżnień dla zawodników, którzy osiągają wysokie wyniki sportowe, finansowanie policji i wiele innych. Do zadań prezydenta miasta należy miedzy innymi nadzór nad statutową działalnością jednostek pomocy społecznej to znaczy miejskich ośrodków pomocy społecznej.
Siedzibą powiatu grodziskiego jest miasto i gmina Grodzisk Mazowiecki liczący sobie już ponad czterysta osiemdziesiąt lat. Kiedyś Grodzisk był podwarszawskim uzdrowiskiem. Powiat ten jest jednym z czterdziestu dwóch powiatów województwa mazowieckiego. Znajdują się tu tereny atrakcyjne dla turystów, ale również tereny przeznaczone pod inwestycje przemysłowe. Położony jest w odległości około trzydziestu kilometrów od Warszawy i liczy ponad osiemdziesiąt tysięcy mieszkańców. Od pewnego czasu na terenie gminy obserwuje się stały i systematyczny wzrost liczby ludności. Do Grodziska nie tylko sprowadza się, co roku około tysiąca nowych mieszkańców, ale również jest coraz więcej narodzin. Dla najmłodszych mieszkańców przygotowano place zabaw, sale do zabaw, żłobki i przedszkola. Powierzchnia tego powiatu wynosi trzysta sześćdziesiąt siedem kilometrów kwadratowych. W skład powiatu grodziskiego wchodzi sześć gmin a mianowicie Grodzisk Mazowiecki, Baranów, Jaktorów, Milanówek, Podkowa Leśna i Żabia Wola. Do powiatu grodziskiego można dojechać samochodem drogą Warszawa – Katowice, która przecina powiat na terenie gminy Żabia Wola. Druga trasa wiedzie z Warszawy do Łodzi. Można również podróżować pociągiem PKP, której stacje znajdują się w Milanówku, Grodzisku Mazowieckim, Jakotorowie i Miedzyborowie. Inną możliwość stwarza kolejka WKD, której stacje są w Podkowie Leśnej, Grodzisku Mazowieckim. Ponieważ dojazd do powiatu grodziskiego z Warszawy zajmuje w najgorszym wypadku jedną godzinę tereny tego powiatu stały się doskonałym terenem rekreacyjnym dla warszawiaków. Stare dworki i pałace, różne miejsca historyczne, muzea, rezerwaty przyrody, baseny i obiekty sportowe to tylko niektóre atrakcje tego regionu. Najcenniejszym obiektem archeologicznym gminy jest wczesnośredniowieczne słowiańskie grodzisko położone we wsi Chlebnia. Dla miłośników pieszych wędrówek przygotowano tu trasy wiodące przez najciekawsze okolice tego regionu. Na terenie Milanówka można zwiedzić zespół przyrodniczo – krajobrazowy, w którym znajduje się sto czternaście dębów szypułkowych. Miasto Podkowa Leśna to miasto całkowicie zielone. Można tu spotkać stare drzewa i rezerwat przyrody Parów Sujek który ma powierzchnie prawie czterech hektarów. W tym rezerwacie znajdują się ponad stu letnie drzewa a sam rezerwat znajduje się obrębie miasta. Dla gości weekendowych przygotowano takie atrakcje jak odkryte korty tenisowe w Milanówku ora korty kryte w Grodzisku Mazowieckim i Opypach. Można skorzystać z hal sportowych w Grodzisku Mazowieckim, Milanówku i Jakotrowie, popływać na basenie krytym w Brodzisku Mazowieckim i Milanówku. Dla miłośników wędkowania przygotowano stanowiska nad zalewem Grzymek na terenie gminy Żabia Wola. Na terenie powiatu odbywają się również liczne imprezy o charakterze kulturalnym, sportowym i ekologicznym. Ponieważ Grodzisk Mazowiecki gwałtownie się rozwija w związku z tym wzrasta natężenie ruchu samochodowego. Aby rozwiązać problemy komunikacyjne rozpoczęto prace nad budową obwodnicy miasta.
Powiat suski położony jest w Beskidach w województwie małopolskim. Od zachodu graniczy z powiatem żywieckim, od północy i wschodu z powiatem wadowickim, powiatem myśłenickim i powiatem nowotarskim, od południa z okresem Namiestnikovo na Słowacji. Powiat ten leży w typowo górskim krajobrazie a jego naturalnym bogactwem są lasy, które zajmują prawie połowę całej powierzchni powiatu. W skład powiatu wchodzi dziewięć gmin: gmina miejsko – wiejska Maków Podhalański, gminy wiejskie: Budzów, Bystra – Sidzina, Jordanów, Stryszawa, Zawoja, Zembrzyce oraz miasta Sucha Beskidzka oraz Jordanów. Ogółem w powiecie jest trzydzieści siedem miejscowości. Najwyżej położona część tego powiatu leży na terenie Beskidu Żywieckiego. Przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe bogactwo tego powiatu sprawia, że tereny te są bardzo atrakcyjne dla turystyki. Dla turystów przygotowano szlaki turystyczne, trasy rowerowe a baza noclegowa stale się powiększa. Na południu powiatu w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym czwartym powstał Babiogórski Park Narodowy, który został włączony do międzynarodowej sieci rezerwatów biosfery UNESCO. Powierzchnia powiatu wynosi sześćset osiemdziesiąt siedem kilometrów kwadratowych, które zamieszkuje około osiemdziesięciu tysięcy mieszkańców. Gęstość zaludnienia tych terenów wynosi sto dziewiętnastu mieszkańców na jeden kilometr kwadratowy. Liczba indywidualnych gospodarstw rolnych na tych terenach wynosi przeszło dwanaście tysięcy. Powiat suski to powiat typowo nastawiony na turystykę. Przygotowano tu doskonałą bazę noclegową. Na turystów oczekują tu dwa schroniska młodzieżowe w Suchej Beskidzkiej oraz w Zawoi, hotele, pensjonaty, domy i ośrodki wczasowe i wypoczynkowe, schroniska, kampingi, gospodarstwa agroturystyczne i kwatery prywatne. Aktualnie na terenie powiatu prowadzony jest program zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii i poprawy jakości powietrza w obszarze Natura 2000. W ramach tego projektu zostaną zamontowane układy solarne zmniejszające tak zwaną niską emisję. Miastem powiatowym jest Sucha Beskidzka. Miasto to leży w kotlinie rzek Stryszawki i Skawy na pograniczu Beskidu Makowieckiego, Żywieckiego i Małego. Miasto leży w centrum Beskidów i jest jednym z większych kompleksów zabytkowych w województwie małopolskim. Znajduje się tu renesansowy zamek nazywany Małym Wawelem. Położony jest w pobliżu szlaków komunikacyjnych wiodących z miejscowości Sucha przez Kraków, Żywiec do Zakopanego. Niedaleko znajdująca się Słowacja to również dodatkowy atut dla tych, którzy chcą odpoczywać poza granicami kraju. Miasto liczy około dziesięciu tysięcy mieszkańców i pomimo recesji stale rozwija się a bezrobocie systematycznie maleje. Na terenie powiatu suskiego organizowane są liczne imprezy kulturalne, sportowe i rekreacyjne. Oferta z każdym rokiem się poszerza i jest bogatsza i ciekawsza. Wiosną i jesienią organizowany jest redyk, czyli wyprowadzanie i powrót owiec z hal, organizuje się konkurs palm wielkanocnych oraz przegląd orkiestr dętych.