Powiaty grodzkie w Polsce
W Polsce mamy sześćdziesiąt pięć powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu. Tego typu miasto jest gminą, która ma status miasta a wykonuje zadania, jakie są nałożone na powiat. Władzę wykonawczą sprawuje tutaj prezydent miasta. Powiaty grodzkie, czyli miasta grodzkie nie są powiatami a jedynie gminami, do których zadań ze względu na ich specyfikę doszedł poszerzony zakres zadań. W konsekwencji nadania miastu praw powiatu rada miasta i prezydent miasta mają takie same zadania jak rada powiatu lub gminy oraz wójt lub starosta, rada nie wybiera organu wykonawczego i nie ma możliwości jego odwołania a radni składają ślubowanie według tekstu roty z artykułu dwudziestego trzeciego ustawy gminnej. W strukturze organizacyjnej miasta o statusie powiatu jest komisja bezpieczeństwa i porządku, która nie występuje w strukturze powiatu. Od pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku w Polsce mamy sześćdziesiąt pięć miast, które mają status powiatu grodzkiego. W województwie dolnośląskim są to Jelenia Góra, Legnica i Wrocław; w województwie kujawsko – pomorskim Bydgoszcz, Grudziądz, Toruń i Włocławek; województwo lubelskie to Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość; województwo lubuskie: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra; województwo łódzkie: Łódź, Piotrków Trybunalski i Skierniewice; województwo małopolskie: Kraków, Nowy Sącz i Tarnów; województwo mazowieckie: Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce i Warszawa; województwo opolskie – Opole; województwo podkarpackie: Krosno, Przemyśl, Rzeszów i Tarnobrzeg; województwo podlaskie: Białystok, Łomża i Suwałki; województwo pomorskie: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Sopot; województwo śląskie: Bielsko – Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie – Zdrój, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze, Żory; województwo świętokrzyskie – Kielce; województwo warmińsko – mazurskie: Elbląg i Olsztyn; województwo wielkopolskie: Kalisz, Konin, Leszno i Poznań; województwo zachodniopomorskie: Koszalin, Szczecin i Świnoujście. Powiaty miejskie swoim obszarem zajmują teren większych miast. Miasta posiadające prawa powiatu liczą zawsze ponad sto tysięcy mieszkańców, mogą być dawnymi stolicami województw (sprzed pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiątego roku). Warszawa uzyskała status miasta na prawach powiatu dwudziestego siódmego października dwa tysiące drugiego roku a Wałbrzych utracił prawa miasta na prawach powiatu pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku i został włączony do powiatu wałbrzyskiego. W dwa tysiące pierwszym roku miasta te przejęły dodatkowe zadania takie jak na przykład prowadzenie obsługi finansowej placówek rodzinnych, finansowanie stypendiów sportowych oraz wyróżnień dla zawodników, którzy osiągają wysokie wyniki sportowe, finansowanie policji i wiele innych. Do zadań prezydenta miasta należy miedzy innymi nadzór nad statutową działalnością jednostek pomocy społecznej to znaczy miejskich ośrodków pomocy społecznej.
Na terenie województwa podlaskiego jest czternaście powiatów ziemskich oraz trzy powiaty grodzkie. Do powiatów ziemskich zaliczamy powiaty: augustowski, białostocki, bielski, grajewski, hajnowski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, siematycki, sokolski, suwalski, wysokomazowiecki i zambrowski. Powiaty grodzkie to Białystok, Łomża i Suwałki. Powiat augustowski został utworzony w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym dziewiątym roku. W skład tego powiatu wchodzą: gmina miejska – Augustów, gmina miejsko – wiejska – Lipsk, gminy wiejskie: Augustów, Bargłów Kościelny, Nowinka, Płaska i Sztablin oraz miasta Augustów i Lipsk. Powiat augustowski położony jest w północno – wschodniej części Polski. Powierzchnia tego powiatu wynosi tysiąc sześćset pięćdziesiąt osiem kilometrów kwadratowych. Jest to teren, który dzięki swym walorom turystyczno – krajobrazowym należy do jednych z najważniejszych okręgów turystycznych. Powiat ten posiada wyjątkowe walory przyrodnicze, turystyczne oraz uzdrowiskowe. Można tu uprawiać różne formy turystyki tak zwanej aktywnej, czyli na przykład wycieczki rowerowe, żeglarstwo, kajakarstwo oraz turystykę tak zwaną wiejską, czyli agroturystykę i ekoturystykę. To właśnie tu w Augustowie znajduje się jedyny w Polsce wyciąg elektryczny narciarstwa wodnego. Na terenie powiatu augustowskiego istnieje dziesięć rezerwatów przyrody, pięćdziesiąt pięć jezior oraz Kanał Augustowski, który łączy dwa systemy wodne rzek Wisły i Niemna. Na terenie tego powiatu występują liczne jeziora, które są położone pośród lasów i wraz z rzekami i Kanałem Augustowskim tworzą szlaki turystyczne i bazę do uprawiania sportów wodnych. To właśnie tu znajduje się największa baza noclegowa na terenie województwa podlaskiego. Baza ta składa się z czterdziestu ośmiu obiektów takich jak hotele, pensjonaty, schroniska, stanice, sanatoria i pola biwakowe. Łącznie dla turystów przygotowane jest około siedmiu tysięcy miejsc noclegowych. Dla turystów lubiących wypoczynek na łonie przyrody przygotowano bardzo dobra ofertę agroturystyczną. W ponad osiemdziesięciu gospodarstwach agroturystycznych istnieje baza noclegowa dla około dziewięciuset turystów. Oprócz noclegów można tu skorzystać z licznych atrakcji jak na przykład można uczestniczyć w pracach gospodarzy przy koszeniu trawy, pielęgnacji roślin lub gotowaniu regionalnych potraw, organizowane są kuligi zimą i ogniska w lecie. Oprócz turystyki jest tu również okręg przemysłowy, w którym największym przedsiębiorstwem jest, British American Tabacco. W Augustowie jest również kilka dużych stoczni jachtowych, które produkują jachty żaglowe, jachty i łodzie motorowe, które są szczególnie poszukiwane na rynkach francuskich, niemieckich, belgijskich oraz holenderskich. Przez powiat augustowski przebiega droga, która łączy Europę Centralną i Zachodnią ze Skandynawią i północną Rosją. Dzięki temu że powiat ten leży w pobliżu wschodniej granicy Polski z Białorusią, Litwą i Rosją powstały tu korzystne warunki dla rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw oraz dla turystyki.