Powiaty grodzkie w Polsce
W Polsce mamy sześćdziesiąt pięć powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu. Tego typu miasto jest gminą, która ma status miasta a wykonuje zadania, jakie są nałożone na powiat. Władzę wykonawczą sprawuje tutaj prezydent miasta. Powiaty grodzkie, czyli miasta grodzkie nie są powiatami a jedynie gminami, do których zadań ze względu na ich specyfikę doszedł poszerzony zakres zadań. W konsekwencji nadania miastu praw powiatu rada miasta i prezydent miasta mają takie same zadania jak rada powiatu lub gminy oraz wójt lub starosta, rada nie wybiera organu wykonawczego i nie ma możliwości jego odwołania a radni składają ślubowanie według tekstu roty z artykułu dwudziestego trzeciego ustawy gminnej. W strukturze organizacyjnej miasta o statusie powiatu jest komisja bezpieczeństwa i porządku, która nie występuje w strukturze powiatu. Od pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku w Polsce mamy sześćdziesiąt pięć miast, które mają status powiatu grodzkiego. W województwie dolnośląskim są to Jelenia Góra, Legnica i Wrocław; w województwie kujawsko – pomorskim Bydgoszcz, Grudziądz, Toruń i Włocławek; województwo lubelskie to Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość; województwo lubuskie: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra; województwo łódzkie: Łódź, Piotrków Trybunalski i Skierniewice; województwo małopolskie: Kraków, Nowy Sącz i Tarnów; województwo mazowieckie: Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce i Warszawa; województwo opolskie – Opole; województwo podkarpackie: Krosno, Przemyśl, Rzeszów i Tarnobrzeg; województwo podlaskie: Białystok, Łomża i Suwałki; województwo pomorskie: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Sopot; województwo śląskie: Bielsko – Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie – Zdrój, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze, Żory; województwo świętokrzyskie – Kielce; województwo warmińsko – mazurskie: Elbląg i Olsztyn; województwo wielkopolskie: Kalisz, Konin, Leszno i Poznań; województwo zachodniopomorskie: Koszalin, Szczecin i Świnoujście. Powiaty miejskie swoim obszarem zajmują teren większych miast. Miasta posiadające prawa powiatu liczą zawsze ponad sto tysięcy mieszkańców, mogą być dawnymi stolicami województw (sprzed pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiątego roku). Warszawa uzyskała status miasta na prawach powiatu dwudziestego siódmego października dwa tysiące drugiego roku a Wałbrzych utracił prawa miasta na prawach powiatu pierwszego stycznia dwa tysiące trzeciego roku i został włączony do powiatu wałbrzyskiego. W dwa tysiące pierwszym roku miasta te przejęły dodatkowe zadania takie jak na przykład prowadzenie obsługi finansowej placówek rodzinnych, finansowanie stypendiów sportowych oraz wyróżnień dla zawodników, którzy osiągają wysokie wyniki sportowe, finansowanie policji i wiele innych. Do zadań prezydenta miasta należy miedzy innymi nadzór nad statutową działalnością jednostek pomocy społecznej to znaczy miejskich ośrodków pomocy społecznej.
Polska, kraj utworzony w 966 roku przez Mieszka I, za sprawą przyjęcia religii chrześcijańskiej na jego terenie. Od tamtego okresu państwo polskie zostało poddane wielu reformom ustrojowym, politycznym oraz gospodarczym. Data 1 stycznia 1999 roku sprawiło iż zostało ono skwalifikowane do podziału trzystopniowego. Ów podział oznacza iż w roku 2010 zestawienie województw, powiatów i gmin wygląda następująco: 16 województw składających się w sumie z 379 powiatów w tym 65 powiatów grodzkich oraz 314 powiatów ziemskich, które składają się w sumie z 2479 gmin w tym 306 gmin miejskich, 587 gmin miejsko-wiejskich oraz 1576 gmin wiejskich. To zestawienie daje nam statystyczne spojrzenie na polskie powiaty. Aby zagłębić się w ich wartość pod względem kulturalnym, społecznym, gospodarczym bądź przyrodniczym należałoby prześledzić wszystkie powiaty, zarówno grodzkie jak i ziemskie. Przedstawione liczby świadczą o różnorodności naszego kraju. Przykładowo powiat koniński, którego siedziba jest miasto Konin, ma pod swoją opieką: gminy miejsko-wiejskie: Golina, Kleczew, Rychwał, Sompolno, Ślesin oraz gminy wiejskie: Grodziec, Kazimierz Biskupi, Kramsk, Krzymów, Rzgów, Skulsk, Stare Miasto, Wierzbinek, Wilczyn, a także miasta: Golina, Kleczew, Rychwał, Sompolno, Ślesin. Tak bogaty zestaw miejsc świadczy o rozległości- nie tylko powierzchniowej, ale jakościowej. Bowiem każde z tych miejsc posiada liczne zabytki, odrębna historię, a także ludzi, którzy zdecydowanie w najlepszy sposób oddają charakter funkcjonowania danego powiatu. Innym przykładam jest powiat malborski, w skład którego wchodzą: gminy miejskie: Malbork, gminy miejsko-wiejskie: Nowy Staw, gminy wiejskie: Lichnowy, Malbork, Miłoradz, Stare Pole oraz miasta: Malbork, Nowy Staw. Miasto Malbork jest dla wszystkich znane poprzez krzyżacki zamek, który odwiedzają rzesze turystów, głównie w miesiące letnie. Jednakże warto wiedzieć, iż miasto słynie także z jego mieszkańców. Do znanych osobistości z tego terenu należą między innymi: Ferdinand Schulz – nauczyciel, wielokrotny mistrz i rekordzista świata w szybownictwie; Andrzej Chełkowski – ksiądz pallotyn, misjonarz; Włodzimierz Michalski – generał brygady Wojska Polskiego, zastępca szefa Sztabu Wojsk Lądowych; Grzegorz Lato – polski piłkarz i trener, napastnik polskiej reprezentacji w piłce nożnej. Trzykrotny uczestnik finałów Mistrzostw Świata: RFN 1974, Argentyna 1978 i Hiszpania 1982. Jest przewodniczącym Klubu Wybitnego Reprezentanta; Tadeusz Cymański -poseł na Sejm RP III, IV i V kadencji (od 1997), polityk Prawa i Sprawiedliwości; Ryszard Kasyna – biskup pomocniczy archidiecezji gdańskiej; Małgorzata Ostrowska – polska polityk, posłanka Sojuszu Lewicy Demokratycznej; Danuta Hojarska – polska polityk, poseł na sejm IV i V kadencji z ramienia Samoobrony Rzeczpospolitej Polskiej; Jarosław Dymek -jeden z najlepszych sportowców Strong Man; Wojciech Szymkowiak – zawodnik Strong Man; Aneta Florczyk – wielokrotna mistrzyni świata w Strong Woman; Agnieszka Cegielska – prezenterka pogody w TVN Meteo i TVN24, była radna miasta Malborka.
Siedzibą powiatu grodziskiego jest miasto i gmina Grodzisk Mazowiecki liczący sobie już ponad czterysta osiemdziesiąt lat. Kiedyś Grodzisk był podwarszawskim uzdrowiskiem. Powiat ten jest jednym z czterdziestu dwóch powiatów województwa mazowieckiego. Znajdują się tu tereny atrakcyjne dla turystów, ale również tereny przeznaczone pod inwestycje przemysłowe. Położony jest w odległości około trzydziestu kilometrów od Warszawy i liczy ponad osiemdziesiąt tysięcy mieszkańców. Od pewnego czasu na terenie gminy obserwuje się stały i systematyczny wzrost liczby ludności. Do Grodziska nie tylko sprowadza się, co roku około tysiąca nowych mieszkańców, ale również jest coraz więcej narodzin. Dla najmłodszych mieszkańców przygotowano place zabaw, sale do zabaw, żłobki i przedszkola. Powierzchnia tego powiatu wynosi trzysta sześćdziesiąt siedem kilometrów kwadratowych. W skład powiatu grodziskiego wchodzi sześć gmin a mianowicie Grodzisk Mazowiecki, Baranów, Jaktorów, Milanówek, Podkowa Leśna i Żabia Wola. Do powiatu grodziskiego można dojechać samochodem drogą Warszawa – Katowice, która przecina powiat na terenie gminy Żabia Wola. Druga trasa wiedzie z Warszawy do Łodzi. Można również podróżować pociągiem PKP, której stacje znajdują się w Milanówku, Grodzisku Mazowieckim, Jakotorowie i Miedzyborowie. Inną możliwość stwarza kolejka WKD, której stacje są w Podkowie Leśnej, Grodzisku Mazowieckim. Ponieważ dojazd do powiatu grodziskiego z Warszawy zajmuje w najgorszym wypadku jedną godzinę tereny tego powiatu stały się doskonałym terenem rekreacyjnym dla warszawiaków. Stare dworki i pałace, różne miejsca historyczne, muzea, rezerwaty przyrody, baseny i obiekty sportowe to tylko niektóre atrakcje tego regionu. Najcenniejszym obiektem archeologicznym gminy jest wczesnośredniowieczne słowiańskie grodzisko położone we wsi Chlebnia. Dla miłośników pieszych wędrówek przygotowano tu trasy wiodące przez najciekawsze okolice tego regionu. Na terenie Milanówka można zwiedzić zespół przyrodniczo – krajobrazowy, w którym znajduje się sto czternaście dębów szypułkowych. Miasto Podkowa Leśna to miasto całkowicie zielone. Można tu spotkać stare drzewa i rezerwat przyrody Parów Sujek który ma powierzchnie prawie czterech hektarów. W tym rezerwacie znajdują się ponad stu letnie drzewa a sam rezerwat znajduje się obrębie miasta. Dla gości weekendowych przygotowano takie atrakcje jak odkryte korty tenisowe w Milanówku ora korty kryte w Grodzisku Mazowieckim i Opypach. Można skorzystać z hal sportowych w Grodzisku Mazowieckim, Milanówku i Jakotrowie, popływać na basenie krytym w Brodzisku Mazowieckim i Milanówku. Dla miłośników wędkowania przygotowano stanowiska nad zalewem Grzymek na terenie gminy Żabia Wola. Na terenie powiatu odbywają się również liczne imprezy o charakterze kulturalnym, sportowym i ekologicznym. Ponieważ Grodzisk Mazowiecki gwałtownie się rozwija w związku z tym wzrasta natężenie ruchu samochodowego. Aby rozwiązać problemy komunikacyjne rozpoczęto prace nad budową obwodnicy miasta.