Powiaty w Polsce
Polskie powiaty dzielą się na grodzkie i ziemskie. Powiatów grodzkich jest w Polsce sześćdziesiąt pięć, natomiast powiatów ziemskich jest aż trzysta czternaście. Razem daje to liczbę powiatów ogółem, jest ich aż trzysta siedemdziesiąt dziewięć. Polskie powiaty ziemskie to między innymi powiat mikołowski, milicki, miński, mławski, mogileński, moniecki, mrągowski, myszkowski, myślenicki, myśliborski, nakielski, namysłowski, nidzicki, niżański, nowodworski (Nowy Dwór Gdański), nowodworski (Nowy Dwór Mazowiecki) , nowomiejski, nowosądecki, nowosolski, nowotarski, nowotomyski, nyski, obornicki, olecki, olecko-gołdapski, oleski, oleśnicki, olkuski, olsztyński, oławski, opatowski, opoczyński, opolski (Opole), opolski (Opole Lubelskie), ostrołęcki, ostrowiecki, ostrowski (Ostrów Mazowiecki), ostrowski (Ostrów Wielkopolski), ostródzki, ostrzeszowski, oświęcimski, otwocki, pabianicki, pajęczański, parczewski, piaseczyński. Do powiatów ziemskich zalicza się także powiat pilski, pińczowski, piotrkowski, piski, pleszewski, płocki, płoński, poddębicki, policki, polkowicki, poznański, proszowicki, prudnicki, pruszkowski, przasnyski, przemyski, przeworski, przysuski, pszczyński, pucki, puławski, pułtuski, pyrzycki, raciborski, radomski, radomszczański, radziejowski, radzyński, rawicki, rawski, ropczycko-sędziszowski, rybnicki, rycki, rypiński, rzeszowski, sandomierski, sanocki, sejneński, sępoleński, siedlecki, siemiatycki, sieradzki, sierpecki, skarżyski, skierniewicki, sławieński, słubicki, słupecki, słupski, sochaczewski, sokołowski, sokólski, stalowowolski, starachowicki, starogardzki, staszowski, strzelecki, strzelecko-drezdenecki, strzeliński, strzyżowski, sulęciński, suski, suwalski, szamotulski, szczecinecki, szczycieński, sztumski, szydłowiecki, średzki (Środa Śląska), średzki (Środa Wielkopolska), śremski, świdnicki (Świdnica), świdnicki (Świdnik), świdwiński, świebodziński, świecki, tarnobrzeski, tarnogórski, tarnowski, tatrzański, tczewski, tomaszowski (Tomaszów Lubelski), Tomaszewski (Tomaszów Mazowiecki), toruński, trzebnicki, tucholski, turecki, tyski, wadowicki, wałbrzyski, wałecki, warszawski, warszawski zachodni, wąbrzeski, wągrowiecki, wejherowski, węgorzewski, węgrowski, wielicki, wieluński, wieruszowski, włocławski, włodawski, włoszczowski, wodzisławski, wolsztyński, wołomiński, wołowski, wrocławski, wrzesiński, wschowski, wysokomazowiecki, wyszkowski, zambrowski, zamojski, zawierciański, ząbkowicki, zduńskowolski, zgierski, zgorzelecki, zielonogórski, złotoryjski, złotowski, zwoleński, żagański, żarski, żniński, żuromiński, żyrardowski oraz żywiecki. Nie są to wszystkie powiaty, jakie zostały wydzielone w Polsce, ale ich część. Można zauważyć, że niektóre nazwy powiatów się powtarzają. Powtarza się dokładnie dziesięć nazw powiatów w różnych województwach. Czasami może to prowadzić do nieporozumień. Powiaty, które się powtarzają to powiat bielski, brzeski, grodziski, krośnieński, nowodworski, opolski, ostrowski, średzki, świdnicki, tomaszowski. Dlatego, żeby uniknąć nieporozumień nieformalnie istnieje zasada, by dodawać wtedy określenie województwa, np. powiat opolski (województwo lubelskie).
Część obszaru województwa obejmują powiaty ziemskie. Są to jednostki samorządu terytorialnego drugiego stopnia i podziału administracyjnego. Funkcjonowanie powiatów reguluje ustawa z dnia piątego czerwca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego ósmego roku o samorządzie powiatowym. Po raz pierwszy powiaty wprowadzone zostały w Polsce w drugiej połowie czternastego wieku. Podstawą powiatu ziemskiego była ziemia składająca się z dwóch lub trzech powiatów sądowych. Powiaty powstały w okolicy ośrodków miejskich. Zarząd majątkiem spoczywał w rękach starostów. Siedzibą starosty była stolica ziemi. Powiaty istniały do tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, kiedy to zlikwidowano duże województwa wprowadzając w ich miejsce czterdzieści dziewięć województw o mniejszej powierzchni. Powiaty powróciły do łask w dniu pierwszego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego dziewiątego roku, kiedy to nastąpiła kolejna reforma administracyjna. Powiat ziemski obejmuje swym terytorium kilku lub kilkunastu gmin. Na czele powiatu stoi starosta, który jest wybierany przez radę powiatu. Rada powiatu jest organem wykonawczym, stanowiącym i kontrolnym. Rada powiatu składa się z radnych, którzy są wybierani w wyborach bezpośrednich na czteroletnia kadencję. Pracami rady kieruje przewodniczący rady powiatu. W Polsce mamy trzysta czternaście powiatów ziemskich. Największym powiatem ziemskim jest powiat białostocki gdyż jego powierzchnia wynosi dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt sześć kilometrów kwadratowych a najmniejszym powiat bieruńsko – lędziński, który ma sto pięćdziesiąt osiem kilometrów kwadratowych powierzchni. Powiat poznański zamieszkuje największa liczba ludności, bo przeszło dwieście osiemdziesiąt tysięcy a najmniejszy powiat sejnenski zamieszkuje około dwudziestu jeden tysięcy mieszkańców. Najgęściej zaludnionym powiatem ziemskim jest powiat pruszkowski gdzie na jednym metrze kwadratowym zamieszkuje około pięćset osiemdziesiąt osób a najmniej zamieszkuje powiat bieszczadzki, bo tylko około dwudziestu osób na kilometr kwadratowy. Nazwę powiaty ziemskie biorą najczęściej od nazwy miasta, które jest siedzibą powiatu. Niekiedy nazwa wskazuje na inne miasto, które znajduje się poza siedzibą powiatu lub nazwa może wskazywać na kierunek położenia powiatu w stosunku do siedziby, która znajduje się w mieście na prawach powiatu. Może ona również powstać od nazwy na przykład pasma górskiego, które leży w granicach powiatu lub od nazwy dużego miasta sąsiadującego z powiatem ziemskim. W takim przypadku często miasto to jest miastem grodzkim. Niekiedy zdarza się tak, że powiaty i gminy mają identyczne nazwy, ale znajdują się w całkowicie innych województwach. Jako ciekawostkę można podać to, że województwo śląskie jest jedynym województwem, w którym jest mniej powiatów ziemskich niż grodzkich. Powiatów grodzkich jest osiemnaście a powiatów ziemskich siedemnaście. Powiaty ziemskie leżą na północy i południu województwa. Ponieważ pośród powiatów jest wiele bardzo słabych coraz częściej słyszy się o połączeniu powiatów ziemskich z grodzkimi.